LINAC Decommissioning (Lineer Akseleratör Söküm ve Devreden Çıkarma

Radyoterapi Cihazlarında Güvenli, Belgeli ve Mevzuata Uygun Decommissioning Süreçleri

LINAC Decommissioning Nedir?

LINAC Decommissioning, bir lineer akseleratörün (radyoterapi cihazının) klinik kullanımdan kalıcı veya geçici olarak çıkarılması, sökülmesi, taşınması, yeniden kurulması ya da imha edilmesi sürecinin tamamını kapsayan mühendislik faaliyetidir.

Bu süreç yalnızca cihazın kapatılması veya sökülmesi değildir.Aşağıdaki unsurların tamamı decommissioning kapsamındadır:

• Radyasyon güvenliği değerlendirmesi

• Neutron aktivasyonu analizi

• Alan ve kontaminasyon ölçümleri

• Mekanik ve elektriksel güvenli söküm

• Oda zırhlamasının teknik değerlendirmesi

• Taşıma, depolama veya imha kararının verilmesi

• Resmî raporlama ve dokümantasyon

LINAC decommissioning, yüksek riskli ve yüksek sorumluluk gerektiren bir mühendislik sürecidir.

LINAC Decommissioning Neden Uzmanlık Gerektirir?

Bir lineer akseleratör:

• Yüksek enerji üretir

• Yüksek voltaj sistemleri içerir

• RF (radyo frekans) bileşenlere sahiptir

• Ağır ve kompleks mekanik yapılardan oluşur

• Radyoterapi odası zırhlamasıyla birlikte çalışır

Özellikle 10 MV ve üzeri çalışan LINAC sistemlerinde neutron üretimi söz konusudur.Bu durum, cihaz bileşenlerinde ve oda yapısında aktivasyon riskini doğurur.

Yanlış veya eksik yapılan bir decommissioning işlemi:

• Radyasyon sızıntısına

• Personel maruziyetine

• Denetimlerde ağır uygunsuzluklara

• Hastane yöneticileri için hukuki sorumluluğa

neden olabilir.

LINAC Decommissioning Süreci Nasıl Yürütülür?

Profesyonel bir LINAC decommissioning süreci adım adım ilerler.

1. Ön Keşif ve Teknik Analiz

• Cihaz marka ve model analizi

• Enerji seviyelerinin değerlendirilmesi

• Oda zırhlama yapısının incelenmesi

• Neutron aktivasyonu potansiyelinin belirlenmesi

2. Radyasyon Güvenliği ve Ölçümler

• Alan doz hızı ölçümleri

• Kontaminasyon kontrolleri

• Aktivasyonlu parçaların tespiti

• Gerekirse bekleme (cool-down) süresi planlaması

3. Elektriksel ve Mekanik Güvenli Hale Getirme

• Yüksek voltaj sistemlerinin boşaltılması

• RF sistemlerin izolasyonu

• Mekanik kilitleme ve emniyetleme

4. Mekanik Demontaj

• Gantry sökümü

• Target, collimator ve MLC bileşenlerinin ayrıştırılması

• Waveguide ve RF hatlarının güvenli sökümü

• Ağır parçaların kontrollü indirilmesi

5. Oda ve Zırhlama Değerlendirmesi

• Kurşun, beton ve özel zırhlama elemanlarının incelenmesi

• Söküm veya yerinde bırakma kararının verilmesi

• Alanın yeniden kullanım senaryolarının belirlenmesi

6. Taşıma, Depolama veya İmha

• Yeniden kurulum için teknik taşıma

• Teknik depolama ve kayıt altına alma

• İmha gerekiyorsa radyoaktif bileşenlerin ayrıştırılması

7. Raporlama ve Belgeler

• Decommissioning raporu

• Radyasyon ölçüm raporları

• Atık ve imha dokümantasyonu

Bu raporlar olmadan süreç tamamlanmış sayılmaz.

LINAC Decommissioning ile LINAC Sökümü Aynı Şey Değildir

Sahada sık yapılan bir hata şudur:

“Cihazı söktük, iş bitti.”

Bu yanlıştır.

LINAC sökümü, decommissioning sürecinin sadece bir parçasıdır.Decommissioning; söküm + güvenlik + ölçüm + karar + raporlama + sorumluluk demektir.

Bu farkı bilmeyen firmalarla çalışmak, riski doğrudan hizmeti alan kuruma bırakır.

LINAC Decommissioning Kararı: Taşıma mı, İmha mı?

Her LINAC cihazı imha edilmez.

Karar şu kriterlere göre verilir:

• Cihaz yaşı

• Klinik kullanım durumu

• Aktivasyon seviyesi

• Mekanik ve elektronik durumu

• Yedek parça ve ikinci el değeri

Doğru değerlendirme yapılmadan verilen her karar:

• Ek maliyet

• Hukuki risk

• Teknik kayıp

doğurur.

Mevzuat, Denetim ve Kurumsal Sorumluluk

LINAC decommissioning süreçlerinde denetim geldiğinde sorumluluk:

• Sökümü yapan firmada değil

• Hizmeti alan hastane ve yöneticilerdedir

Bu nedenle;

• Ölçüm

• Rapor

• Dokümantasyon

• Mevzuata uygunluk

hayati öneme sahiptir.

Neden HHC Medical Engineering?

HHC Medical Engineering, LINAC decommissioning süreçlerini:

• Teknik analizle başlatır

• Radyasyon güvenliğiyle yürütür

• Mühendislik disipliniyle tamamlar

• Belgeli ve raporlu şekilde teslim eder

Firma, yalnızca işi yapan değil, sorumluluğu alan taraftır.

Son ve Net Mesaj

LINAC decommissioning:

• Hızlı yapılacak bir iş değildir

• Ucuza geçilecek bir süreç değildir

• Belgesiz kabul edilecek bir operasyon değildir

Doğru yapılmadığında bedeli:

• Radyasyon riski

• Klinik kapatma

• Hukuki yaptırım

olur.

Bu nedenle lineer akseleratör decommissioning süreçleri,yalnızca bu işi gerçekten bilen mühendislik firmaları tarafından yürütülmelidir.

İletişim

LINAC decommissioning, söküm, taşıma veya imha sürecinizigüvenli ve mevzuata uygun şekilde yönetmek için:

🌐 https://www.hhcmedikal.com.tr/